DSÖ Kongo’daki Ebola Salgını İçin Uluslararası Acil Durum İlan Etti

Dünya Sağlık Örgütü, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde hızla yayılan Ebola salgınını “uluslararası öneme sahip halk sağlığı acil durumu” olarak ilan etti. Bundibugyo türü virüsün etkili olduğu salgında vaka ve can kaybı artarken, çatışmaların yaşandığı bölgelerde sağlık ekiplerinin müdahalesi zorlaşıyor. Komşu ülkeler sınır önlemlerini artırırken, uzmanlar gelişmeleri yakından izliyor.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde (DKC) etkisini artıran Ebola salgını nedeniyle uluslararası acil durum ilan edildiğini duyurdu. Yetkililer, salgının kontrol altına alınmasını zorlaştıran başlıca etkenlerin, nadir görülen Bundibugyo türü Ebola virüsünün yayılım göstermesi ve vakaların çatışmaların sürdüğü bölgelerde ortaya çıkması olduğunu belirtti.

Bundibugyo Türü Endişe Yaratıyor

Uzmanlar, mevcut salgının uzun yıllardır görülmeyen Bundibugyo türü Ebola virüsünden kaynaklandığını ifade etti. İlk kez Uganda’nın Bundibugyo bölgesinde tespit edilen virüsün daha önce yalnızca 2007 ve 2012 yıllarında salgınlara neden olduğu kaydedildi.

Sağlık uzmanları, “Bundibugyo türüne karşı onaylanmış bir aşı bulunmuyor.” değerlendirmesinde bulunurken, deneysel aşı çalışmalarının sürdüğünü ve mevcut Ebola aşılarının bu türe karşı koruyuculuğunun henüz netleşmediğini aktardı. Hastalığa yönelik özel bir tedavi yönteminin de bulunmadığı bildirildi.

DSÖ ayrıca Covid-19 döneminde geliştirilen deneysel antiviral ilaç obeldesivir’in Ebola’ya maruz kalan kişiler üzerindeki etkilerinin araştırılmasını önerdi.

Ebola Nasıl Bulaşıyor?

Ebola, hayvanlardan insanlara geçebilen ve yüksek ölüm oranına sahip viral bir hastalık olarak biliniyor. Virüsün doğal taşıyıcılarının çoğunlukla meyve yarasaları olduğu düşünülüyor.

Hastalığın belirtileri enfeksiyondan 2 ila 21 gün sonra ortaya çıkabiliyor. Yüksek ateş, baş ağrısı ve aşırı yorgunlukla başlayan hastalık ilerleyen süreçte kusma, ishal, organ yetmezliği ve bazı vakalarda iç ve dış kanamalara yol açabiliyor. Virüs, enfekte kişilerin kanı ve diğer vücut sıvılarıyla temas yoluyla bulaşıyor.

Çatışmalar Müdahaleyi Güçleştiriyor

Salgının merkez üssü olan Ituri eyaletinde silahlı grupların faaliyet göstermesi, sağlık ekiplerinin vakalara ulaşmasını zorlaştırıyor. Yaklaşık 250 bin kişinin yerinden edildiği bölgede güvenlik sorunlarının salgınla mücadeleyi olumsuz etkilediği belirtiliyor.

Yetkililer, Uganda ve diğer komşu ülkelere yönelik yoğun insan hareketliliğinin de virüsün sınır ötesine yayılma riskini artırdığına dikkat çekti.

İlk Vaka Bir Hemşire Olarak Kayıtlara Geçti

Yetkililerin verdiği bilgilere göre ilk bilinen vaka, 24 Nisan’da belirtiler göstermeye başlayan bir hemşire oldu. Hemşirenin yaşamını yitirmesinin ardından cenazesinin Mongbwalu’ya götürülmesi ve çok sayıda kişinin törene katılması virüsün yayılmasını hızlandırdı.

Demokratik Kongo Cumhuriyeti Sağlık Bakanı Samuel Roger Kamba, “Bazı topluluklar Ebola’yı büyü veya mistik bir hastalık olarak değerlendiriyor.” ifadelerini kullanarak vakaların geç bildirildiğini söyledi. Kamba, birçok kişinin hastaneler yerine dua merkezlerine veya geleneksel şifacılara başvurduğunu kaydetti.

Vaka Sayısı ve Can Kaybı Artıyor

11 Haziran itibarıyla Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde 689 doğrulanmış Ebola vakası ve 139 ölüm kaydedildi. Hayatını kaybedenler arasında beş sağlık çalışanının da bulunduğu açıklandı.

Salgının merkezinin Ituri eyaleti olduğu belirtilirken, Uganda’da da iki ölüm ve 19 doğrulanmış vaka bildirildi. Virüsün Kuzey Kivu ve Güney Kivu eyaletlerinde de tespit edildiği duyuruldu.

Mücadele İçin Yeni Önlemler Devrede

Kongo hükümeti, Ituri bölgesinde dört yeni laboratuvar kurarak test sonuçlarının 24 saat içerisinde alınmasını sağladı. Temaslı takibi, gözetim sistemleri ve tedavi merkezlerinin kapasitesi artırıldı.

DSÖ salgınla mücadele için 3,9 milyon dolar kaynak ayırırken, Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC) 319 milyon dolarlık müdahale bütçesi açıkladı.

Yetkililer vatandaşlara, “Ebola belirtileri göstererek hayatını kaybeden kişilerin cenazeleriyle temas etmeyin, ölü hayvanlara dokunmayın, çiğ veya az pişmiş et tüketmeyin, hijyen kurallarına uyun ve kalabalık ortamlardan kaçının.” çağrısında bulundu.

Komşu Ülkeler Önlemleri Artırdı

Salgının yayılma riskine karşı Ruanda’nın Demokratik Kongo Cumhuriyeti ile olan sınırlarını kapattığı bildirildi. Uganda ise sınır geçişlerinde toplu taşıma faaliyetlerini geçici olarak durdurdu.

Africa CDC, Angola, Burundi, Orta Afrika Cumhuriyeti, Etiyopya, Kenya, Ruanda, Güney Sudan, Tanzanya ve Zambiya’nın da salgın açısından risk altında bulunduğunu açıkladı.

Uzmanlar, Ebola’nın küresel ölçekte bir pandemi oluşturma riskinin düşük olduğunu belirtirken, Orta ve Doğu Afrika ülkelerinin gelişmeleri yakından takip etmeyi sürdürdüğünü ifade etti.