Medicana Göğüs Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık: “Elektronik sigaranın buharı kimyasallarla dolu”

Elektronik sigaraların çocuk ve gençler üzerindeki etkilerini inceleyen 81 çalışmalık uluslararası derleme, kullanımın solunum yolu şikayetleri, nikotin bağımlılığı ve ilerleyen dönemde klasik sigaraya başlama riskiyle ilişkili olduğunu ortaya koydu. Medicana International İzmir Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, elektronik sigara aerosolünün yalnızca su buharından oluşmadığını belirterek gençler ve aileler için önemli uyarılarda bulundu.

Elektronik sigaraların zararsız veya klasik sigaraya göre düşük riskli olduğu yönündeki algı, çocuk ve gençlere ilişkin bilimsel araştırmaların sonuçlarıyla yeniden gündeme geldi. Ağustos 2026'da yayımlanan ve 0-19 yaş grubunu kapsayan 81 çalışmanın verilerini inceleyen uluslararası derleme, elektronik sigara kullanımının akciğer sağlığı, nikotin bağımlılığı ve ilerleyen dönemde klasik sigaraya başlama riskiyle ilişkisini değerlendirdi.

Araştırma sonuçlarını değerlendiren Medicana International İzmir Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, elektronik sigaraların çıkardığı aerosolün zararsız bir su buharı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, “Elektronik sigaralar duman çıkarmasa da çıkarılan şey sadece 'su buharı' değildir. Aerosol; nikotin, ince partiküller ve çeşitli kimyasallar içerir. Akciğerlerin temel ihtiyacı ise sadece temiz havadır.” dedi.

81 çalışma çocuk ve gençlere ilişkin verilerle incelendi

Dünya genelinde ergenler ve gençler arasında kullanımı artan elektronik sigaralar; renkli tasarımları, şekerleme ve meyve aromaları ile klasik sigaraya kıyasla daha az koku yaymaları nedeniyle daha düşük riskli ürünler olarak algılanabiliyor.

Ancak 14 binden fazla bilimsel makalenin tarandığı ve kriterleri karşılayan 81 çalışmanın analiz edildiği derlemede, elektronik sigara kullanımının solunum sistemi belirtileri ve nikotin bağımlılığıyla ilişkili olduğu, ayrıca ilerleyen dönemde klasik sigaraya başlama riskinin arttığı yönünde bulgular bulundu.

Elektronik sigara kullanımının özellikle gençler açısından halk sağlığı sorununa dönüşebileceğine dikkati çeken Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, araştırmada öne çıkan sonuçların dikkate alınması gerektiğini belirtti.

“Öksürük, hırıltılı solunum ve astım alevlenmeleri daha sık bildiriliyor”

Derlemede elde edilen verilerin, elektronik sigara kullanan 0-19 yaş grubundaki çocuk ve gençlerde solunum yolu şikayetlerinin arttığını gösterdiğini aktaran Işık, kullanım süresi ve sıklığına bağlı olarak klinik tablonun ağırlaşabildiğine işaret etti.

Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, “Elektronik sigara kullanan gençlerde öksürük, hırıltılı solunum, bronşit benzeri yakınmalar ve astım alevlenmeleri kullanmayanlara kıyasla çok daha sık bildiriliyor. Bu durum, cihazların çıkardığı buharın 'zararsız su buharı' olmadığını açıkça ortaya koymaktadır.” ifadelerini kullandı.

Elektronik sigaraların tütünü yakmak yerine sıvıyı ısıtarak aerosol oluşturduğunu belirten Işık, “Tütünü yakmadan sıvıyı ısıtarak aerosol oluşturan bu sistemlerde nikotin, ultra ince partiküller ve çeşitli toksik kimyasallar bulunur. Dolayısıyla akciğerlere çekilen hava masum bir buhar değildir.” açıklamasını yaptı.

Astım tanısı bulunan gençler için uyarı

Astım tanısı bulunan gençlerde elektronik sigara kullanımının daha riskli bir tablo oluşturabileceğini belirten Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, solunum şikayeti bulunan ergenlerin değerlendirilmesinde elektronik sigara kullanımının da sorgulanması gerektiğini kaydetti.

Işık, “Hırıltı, öksürük veya nefes darlığı yaşayan bir ergende hekimlerin yalnızca klasik sigara kullanımını sorması artık yeterli değil. Elektronik sigara ve diğer vaping ürünleri de mutlaka sorgulanmalı. Çünkü gençler kendini 'sigara kullanmıyorum' diyerek tanımlarken düzenli olarak elektronik sigara tüketiyor olabilir.” diye konuştu.

“Birkaç kez denenmesi hızla nikotin bağımlılığına dönüşebiliyor”

Gelişim çağındaki ergenlerde nikotinin güçlü bir bağımlılık yapıcı madde olduğuna dikkati çeken Işık, yeni nesil elektronik sigaralarda kullanılan nikotin tuzlarının inhalasyonu kolaylaştırabildiğini ifade etti.

Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, “Görünüşü bir kalem veya USB bellek kadar masum duran cihazların birkaç kez denenmesi, merakla başlayıp hızla nikotin bağımlılığına dönüşebiliyor.” dedi.

Uzun dönemli araştırmalarda daha önce hiç sigara içmemiş gençlerin elektronik sigara kullanmasıyla ilerleyen süreçte klasik sigaraya başlama olasılığı arasında ilişki bulunduğunu aktaran Işık, hedefin gençleri tüm nikotin ürünlerinden uzak tutmak olması gerektiğini vurguladı.

Işık, “Amacımız gençleri her türlü nikotin bağımlılığından korumak olmalıdır. Gençler için doğru kıyaslama 'elektronik sigara mı, klasik sigara mı' sorusu değil; 'elektronik sigara mı, yoksa hiç nikotin kullanmamak mı' sorusudur. Cevap son derece nettir: Gençler için en güvenli seçenek hiç başlamamaktır.” ifadelerini kullandı.

“Cezalandırmak yerine açık iletişim kurulmalı”

Elektronik sigara veya sigara kullanan gençlere yönelik aile yaklaşımına da değinen Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, ebeveynlerin cezalandırıcı bir tutum yerine gençlerle açık iletişim kurması gerektiğini söyledi.

Işık, “Aileler yalnızca 'kullanma, zararlı' yasaklaması yerine, nikotinin neden bağımlılık yaptığını ve açığa çıkan aerosolün akciğere verdiği zararları anlatmalıdır. Çocuğun elektronik sigara kullandığı fark edildiğinde bu durum sadece bir davranış bozukluğu olarak değil, medikal destek gerektirebilecek bir nikotin bağımlılığı olarak değerlendirilmelidir.” dedi.

Gençlere verilecek mesajın açık olması gerektiğini belirten Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, “Ürün ne kadar teknolojik, aromalı veya renkli görünürse görünsün, akciğeriniz onun elektronik olup olmadığıyla ilgilenmez. Akciğeriniz sadece temiz hava ister.” ifadelerini kullandı.